Griezel-muziek (thema-les kinderboekenweek 2017)

In deze les maken de leerlingen samen een spannend instrumentaal muziekstuk. ‘Less is more’ want juist het werken met stilte en onverwachte geluiden maakt de muziek griezelig spannend!

Doelgroep: groep 5 & 6

Doel: de leerlingen hebben na deze les geleerd dat stilte deel uitmaakt van muziek. Ze kunnen korte en langere stiltes toepassen in een muziekstuk om daarmee de zeggingskracht van het geluid van muziekinstrumenten te vergroten. De leerlingen kunnen muziek vastleggen in een partituur.

Voorbereiding:
– maak op het digibord de basis voor een lege klankpartituur
– leg verschillende muziekinstrumenten klaar (1 instrument per 2 leerlingen)
– aanwijsstok klaarleggen
– extra: link naar ambient-muziek Brian Eno openen op YouTube

Verkennend geluidenspel

Deel de leerlingen in in tweetallen. Geef ieder tweetal één muziekinstrument of laat ze zelf een instrument kiezen. Laat de duo’s kort experimenteren met het muziekinstrument. Daarna bepalen zij hoe zij het instrument zullen laten klinken:
– hard of zacht
– snel of langzaam
Ook spreken ze af wie als eerste het instrument mag bespelen.

Vraag om absolute stilte in de klas.
Wijs in een rustig tempo één voor één de leerlingen met een muziekinstrument aan.
Geef aan:
– dat ze mogen beginnen met spelen
– dat ze stoppen met spelen
Laat tussendoor ook stiltes vallen voor je de volgende speler aanwijst.

Introductie partituur

Vertel dat je in de volgende ronde niet gaat aanwijzen wie er gaat spelen maar dat je daar samen een speelpartituur voor maakt.
Op het bord laat je de lege partituur zien (of teken de partituur op dit moment).
Vul samen met de leerlingen de speelpartituur in:

partituur.jpg
Voorbeeld invullen speelpartituur

– welk instrument begint?
– de leerling laat het instrument even horen zodat iedereen een klankvoorstelling heeft.
– welk instrument speelt daarna?
– teken in eenvoudige symbolen de instrumenten in de vakjes.

Stilte!
Belangrijke toevoeging aan de speelpartituur zijn de stiltes tussen de geluiden van de instrumenten door! Vertel dat er korte en langere stiltes nodig zijn om de muziek spannend te maken.
Om dit duidelijk te maken vertel je als voorbeeld het begin van een spannende belevenis in een razendsnel tempo, zonder pauzes te laten vallen :
Ik stond vanochtend op om naar school te gaan. Aankleden, ontbijten, mijn tas inpakken, je kent het wel. Zoals gewoonlijk loop ik naar de schuur om mijn fiets te pakken. Ik loop over het tuinpad en wat zie ik daar. De schuurdeur stond wagenwijd open. 
Vertel dan deze belevenis opnieuw en laat er korte en langere pauzes tussen vallen:
Ik stond vanochtend op om naar school te gaan…. Aankleden, ontbijten, mijn tas inpakken… je kent het wel…….. Zoals gewoonlijk loop ik naar de schuur om mijn fiets te pakken. Ik loop over het tuinpad en wat zie ik daar………………! De schuurdeur stond wagenwijd open!!! 

Partituur aanvullen

Laat de leerlingen benoemen wat de stiltes toevoegden aan het verhaal.
Laat de tweetallen bepalen hoeveel tellen na afloop van het voorgaande geluid zij hún instrument gaan laten horen. De leerlingen kunnen kiezen uit 3 t/m 10 tellen.
Noteer deze getallen in de linkerbovenhoek van de instrument-vakjes in de partituur.

Uitvoeren partituur

De leerlingen geven het muziekinstrument aan hun duo-partner. Vertel dat de leerlingen de partituur gaan uitvoeren.
– Spreek met de leerlingen het tempo van het tellen van de stiltes af. Gebruik bijvoorbeeld de secondewijzer van de klok.
– Vraag weer om absolute stilte tijdens het uitvoeren van de partituur. De leerlingen zonder muziekinstrument kunnen bijvoorbeeld de ogen dichthouden om zo nog sterker te ervaren welke spanning de muziek oproept.
– Je gaat met de aanwijsstok van links naar rechts langs de vakjes van de partituur. De leerlingen voeren de partituur instrumentaal uit.
– Bespreek de uitvoering van de partituur na: wat ging er goed, wat kan beter?
– Vraag de leerlingen die hebben geluisterd naar hun ervaring: was het griezelige muziek? Wat maakte het griezelig en wat kan er nóg beter?

Ambient

Ambient is een muziekstijl die een soundscape neerzet: sferische synthesizermuziek zonder structuur. Brian Eno is heel bekend als maker van Ambient-muziek. (Voor meer informatie klik je op de cursief geschreven woorden!).

Je kan ambientmuziek als achtergrondmuziek toevoegen aan de uitvoering van de partituur:
– om het muziekstuk meer zeggingskracht te geven
– om het muziekstuk te kaderen
Een geschikt stukje ambientmuziek vind je in de link naar Brian Eno: The lost day.

Deze muziek dient als soundscape bij het uitvoeren van de partituur. Zet de muziek niet te hard zodat de geluiden van de muziekinstrumenten in de klas nog goed hoorbaar zijn.
Geef in 2 rondes alle leerlingen de gelegenheid om de partituur uit te voeren op de ambient achtergrondmuziek.

Opnames maken

Je kan de uitvoeringen van de partituur op ambient achtergrondmuziek opnemen. Deze muziek kan je vervolgens gebruiken:
– bij de afsluitende presentatie voor ouders van het project ‘griezelen’. De opname klinkt non-stop in het lokaal waar het werk van de leerlingen staat uitgestald.
– bij een filmische presentatie van teken- of handvaardigheidswerk van de leerlingen. Maak foto’s of filmpjes van het werk van de leerlingen en stel daar een film van samen waarbij de opname als begeleidende muziek klinkt.
– als uitgangspunt voor een griezelig verhaal in stop motion. Knutsel of teken tijdens het project een griezelverhaal met de leerlingen. Door middel van de stop motion techniek maak je daar een animatie van. Op YouTube zijn tutorials te vinden over het maken van stop motion filmpjes met gebruik van verschillende materialen.
– als uitgangspunt voor een korte griezelig spannende speelfilm gespeeld en gemaakt door de leerlingen zelf: verhaallijn bedenken, kleding, decor en rekwisieten maken. Hierin komen diverse kunstdisciplines samen: beeldend, muziek, film en theater.

Veel plezier in de komende Kinderboekenweek!

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Een WordPress.com website.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: