Hoort, wie klopt daar? (thema-les Sinterklaas)

De tijd van de traditionele Sinterklaas-liedjes breekt aan. De leerlingen zingen ze in no-time uit volle borst weer mee. Zelfs zonder melodie kunnen ze de liedjes (leren) herkennen aan het spelen van het ritme. In deze les gaan de leerlingen zelf de ritmes van Sinterklaas-liedjes noteren. Hoe? Dat mogen ze helemaal zelf bedenken!

Doelgroep: groep 4, 5 en 6

Doel: Aan het eind van deze les kunnen de leerlingen Sinterklaas-liedjes ritmisch klappen en noteren. De leerlingen hebben verschillende notatie-mogelijkheden onderzocht en kunnen deze toepassen (groep 4, 5 en 6).
De leerlingen herkennen in de traditionele notatie (= het notenschrift) hoe toonduur wordt weergegeven (groep 5 en 6).
De leerlingen kunnen het door hen genoteerde ritme in muzieknoten opschrijven (groep 6).
NB: voor de leerlingen van groep 5 en 6 maak je van de les-beschrijving hieronder een lessencyclus van 2 lessen (groep 5) of 3 lessen (groep 6).

Voorbereiding:
– In aanloop naar deze les de meest gangbare Sinterklaas-liedjes zingen.
– Papier en schrijfbenodigdheden klaarleggen.
– De video’s in deze les bekijken.
– Op internet zoeken naar Sinterklaas-liedjes in notenschrift.

Warming-up of energizer
les 1

Als warming-up voor deze muziekles zing je met de groep enkele Sinterklaas-liedjes.
Nadat je samen gezongen hebt introduceer je het raadspel ‘welk Sinterklaas-liedje klap ik?’ Je klapt letterlijk het woordritme van een Sinterklaas-liedje zonder daarbij te zingen. Ga net zo lang door met het klappend weergeven van het lied tot het lied geraden wordt.

Tip: Dit raadspel is ook een leuke energizer!

Geef ook enkele leerlingen de beurt om een liedje voor te klappen.

Notatie (voor groep 4, 5 & 6)

  • Na het raadspel kunnen de leerlingen de Sinterklaas-liedjes herkennen aan het ritme. Geef de leerlingen de opdracht om het ritme van de eerste zin van een Sinterklaas-liedje naar keuze op te schrijven, met de bedoeling dat anderen kunnen raden om welk liedje het gaat.
  • Je laat de leerlingen volkomen vrij om een notatie voor het ritme te bedenken. De meeste leerlingen gebruiken waarschijnlijk strepen en stippen. Anderen noteren het verschil in toonduur in cijferschrift. Enkelen zullen een vorm van de traditionele muzieknoten-notatie toepassen. En er is nog veel meer mogelijk!
  • Als de leerlingen klaar zijn met het noteren van het ritme kan je opnieuw een raadspel doen. In plaats van het voor-klappen van een ritme laat je nu één van de notaties zien. De andere leerlingen proberen het ritme uit te voeren van de notatie. De maker(s) van deze notatie geven eventueel een toelichting op het door hen gebruikte systeem van noteren.
  • Kan de groep vervolgens ook raden van welk Sinterklaas-lied dit de eerste zin is? En natuurlijk wordt het lied daarna ook gezongen!kapoentje

sint kapoentjesint kapoentje
Voorbeeld grafische notatie toonduur
(Sinterklaas Kapoentje)

Voor leerlingen van groep 4 is het zelf noteren en uitvoeren van ritmes het leerdoel van deze les.

Notenlezen (voor groep 5 en 6)
les 2

De leerlingen van groep 5 en 6 gaan na deze opdracht hun zelf genoteerde ritmes vergelijken met de notatie van Sinterklaas-liedjes in het traditionele notenschrift.

Via de zoekfunctie notatie achter de titel van het Sinterklaas-liedje waarvan je het notenschrift wil zien zoek je op internet bij afbeeldingen naar het betreffende liedje in muzieknoten.sint kapoentje noten

Met je leerlingen vergelijk je de notatie van lange en korte klanken (ook wel als snelle en langzame tonen aangeduid) van de eigen notatie met het notenschrift.
Laat in een onderwijs-leergesprek de leerlingen de muzieknoten van het traditionele notenschrift ordenen van lang naar kort.

notenboom
Video-toonduur

Gebruik de video ‘Tutorial 3: toonduur – noten en je hoe je ze moet tellen’ van R. ter Maat voor de uitleg over toonduur in het notenschrift.

 

 

 

Noten schrijven (voor groep 6)
les 3

Tenslotte gaan de leerlingen van groep 6 de ritme-regel die ze op een zelf gekozen manier hebben genoteerd naschrijven met gebruikmaking van muzieknoten.
Let op: het blijft bij het noteren van ritme. De toonhoogte door noten te plaatsen op de 5 lijnen van de notenbalk is geen onderdeel van deze opdracht. Maar de zéér gemotiveerde leerlingen die wel een extra uitdaging kunnen gebruiken kan je dit wel laten doen.piet bij schoorsteen (met muzieknoten)

De leerlingen mogen een notenvoorbeeld van hun liedje erbij houden. De opdracht daarbij is;

  • vergelijk goed hoe de eigen notatie overeenkomt met de muzieknoten.
  • Klopt het allemaal?
  • Wat is er anders? En hoe komt dat?
  • Wat valt je nog meer op in de muzieknoten-notatie?

De laatste vraag leidt bij de leerlingen tot meer behoefte aan informatie over de opbouw van het muzieknoten-systeem.
De volgende video’s kan je gebruiken om de leerlingen meer te leren over het notenschrift.
NB: al deze video’s zijn gemaakt door R. ter Maat en absoluut zeer duidelijk!board-973989_1920

Tip: ook voor jezelf als leerkracht zijn het handige video’s wanneer je ook niet zo goed op de hoogte bent van het notenschrift.

3-8 maat
Over uitleg 3/8- of 6/8-maat is geen duidelijke video te vinden. Kijk voor informatie op: www.muzieklerenlezen.nl/les-19-de-maatsoort

 

rusten
Video-rusten

 

 

punt noot
Video-noten met punt
maatteken
Video-maatteken

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Een WordPress.com website.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: