De weg van het water (De Moldau)

Het muziekstuk De Moldau van Smetana beschrijft het ontstaan van deze rivier vanuit de smeltende bronnen en beekjes in de lente. De steeds breder wordende rivier stroomt door afwisselend landschap. In de muziek is te horen hoe de rivier zelf zich vormt en vervormt maar de muziek maakt ook kleine uitstapjes naar wat zich op de wallenkant afspeelt naast de voorbij stromende rivier.
Voor leerlingen in groep 5 en 6 is deze muziekles een creatieve verwerkingsvorm van aardrijkskunde lessen over de waterkringloop en het ontstaan van rivieren.

Doelgroep: groep 5 en 6

Doel: Aan het eind van deze les kunnen de leerlingen op muziekinstrumenten een omgeving, gebeurtenis of plaats uitbeelden. Ze maken daarbij keuzes m.b.t. tempo, toonsterkte, toonduur en klankkleur.
De leerlingen hebben het muziekstuk De Moldau van Smetana beluisterd. De leerlingen herkennen in de muziek omgeving, gebeurtenis of plaats die deel uitmaken van het verhaal in de muziek. 
De leerlingen kennen de muziekvorm ‘rondo’.

Voorbereiding:
– Voor je eigen voorbereiding op het onderwerp bekijk je de volgende link: De Moldau . Hier lees je het verhaal waarover de muziek gaat. Met duidelijke verwijzingen naar de 2 filmpjes op de website kan je dit verhaal in de muziek tot op de seconde terughoren. (NB: filmpje 1 eindigt qua beelden een beetje raar…)
– ‘Muziekwinkel’ inrichten: op een grote tafel in het lokaal zoveel mogelijk muziekinstrumenten gegroepeerd neerleggen. 

Introductie
waterkringloop
De waterkringloop
  • Een onderwijsleergesprek over de smeltend ijs op de bergen in het voorjaar dient als introductie van het thema van deze muziekles.
  • Aansluitend laat je het begin van het muziekstuk De Moldau horen gedurende  ca. 2,5 minuten. Vertel daarbij over de componist en het onderwerp van zijn muziekwerk.
  • Vestig de aandacht van de kinderen op het begin van de muziek: de muziek begint met weinig instrumenten die bovendien zachtjes spelen. De dwarsfluiten laten het kabbelende water horen, eerst om beurten en daarna samen tot een steeds vollere waterstroom. Na ca. 1 minuut zetten de violen hét Moldau-thema in. De rivier is gevormd en deze melodie komt gedurende het hele muziekstuk steeds weer terug.
Opdracht uitleggen

Leg de opdracht voor deze muziekles uit: de groep maakt samen een eigen muziekstuk waarin te horen is dat een rivier door het landschap stroomt. In kleinere groepjes bedenken jullie wat zich op de wal afspeelt. Hoe laat je dat op muziekinstrumenten horen? Welke instrumenten heb je nodig?

Allereerst wordt klassikaal bedacht op welk(e) muziekinstrument(en) de rivier wordt uitgebeeld. Oefen met enkele leerlingen instrumentaal het tempo en het volume dat past bij de uitvoering van de rivier.

Bespreek voordat je het groepswerk opstart de muzikale aspecten waaruit de leerlingen keuzes moeten maken om de muziek passend te laten zijn bij de omgeving, de gebeurtenis of plaats op de wal die zij gaan uitbeelden. Stel hen de volgende vragen en zet dit ook op het bord:

  • is jullie muziek snel of langzaam?
  • klinkt jullie muziek hard of zacht?
  • heeft jullie muziek veel korte of juist meer lange klanken nodig?
  • is jullie muziek druk of rustig?

Kader op deze manier vooraf de uitvoeringswijze en blijf de leerlingen op deze vragen attenderen tijdens het groepswerk.

Tip: geef vooraf de instructie mee dat het muziekstukje niet langer dan 1 minuut mag duren. Het begin van een muziekstukje bedenken is niet moeilijk. Geef de leerlingen de opdracht mee dat ze met hun groepje goed afspreken wanneer en op welke manier de muziek ook weer stopt.
Blijf de leerlingen tijdens het groepswerk hieraan herinneren.

Groepswerk
  • Vertel de leerlingen dat zij pas naar ‘de muziekwinkel’ mogen om instrumenten op te halen wanneer jij dat aangeeft.
  • De leerlingen bedenken in groepjes een omgeving, een gebeurtenis of plaats op de wal welke zij in hun muziek gaan uitbeelden.
    Het onderwerp van de muziekstukjes kunnen geheel hedendaags zijn (bijvoorbeeld een drukke stad met veel verkeer) en hoeven niet overeen te komen met de onderwerpen die Smetana in zijn muziek heeft verwerkt.
    De leerlingen denken na over de opbouw van het muziekstuk en de muziekinstrumenten die zij nodig hebben.
  • Tijdens de overleg-fase loop je rond en luistert mee naar de ideeën van de verschillende groepjes. Zodra een groepje jou laat weten dat ze een duidelijk idee hebben van het onderwerp, de opbouw van het muziekstuk én de te gebruiken instrumenten mogen ze de instrumenten ophalen en gaan oefenen.
  • Er kunnen 2 of 3 groepjes tegelijk ‘winkelen’ (hangt af van het aantal muziekinstrumenten in het schoolinstrumentarium). Groepjes die nog even moeten wachten met oefenen totdat er instrumenten zijn teruggebracht naar ‘de muziekwinkel’ gaan (individueel) een tekening maken over het onderwerp van hun muziekstuk.
  • De groepjes die geoefend hebben en moeten wachten tot de uitvoering van het hele muziekwerk nadat alle groepjes hebben kunnen oefenen gaan eveneens een tekening maken. Dit brengt vanzelf weer de rust terug in de klas.
Uitvoeren
  • Structuur van het geheel:
    Het muziekstuk begint met de vooraf bedachte muziek voor de rivier. Daarna speelt een groepje hun muziekstukje. Dan volgt weer de rivier-muziek. Een ander groepje speelt hun muziekstuk. En zo wisselt dit proces zich af totdat alle groepjes geweest zijn. Deze vorm in muziek heet de ‘rondo’.
  • Nummer de groepjes en laat ieder groepje kort vertellen welke omgeving, gebeurtenis of plaats in hun muziekstuk te horen is.
  • Daarna mogen groep 1 en 2 hun instrumenten gaan pakken.
  • Wijs enkele van de overige leerlingen aan die de riviermuziek laten horen als intro en tussen groepje 1 en 2 in.
  • Groepjes 1 en 2 brengen de muziekinstrumenten terug en groepjes 3 en 4 pakken hun instrumenten.
    Wijs weer enkele van de overige leerlingen aan die de riviermuziek laten horen als vervolg naar de uitvoering van groepje 3 en tussen groepje 3 en 4 in.
  • Herhaal deze laatste stap als je 5 of 6 groepjes hebt.
  • Dus de presentatie loopt als volgt: Rivier groep 1 Rivier groep 2 Rivier groep 3 Rivier groep 4 Rivier groep 5 Rivier groep 6 Rivier
Afsluiting

Laat tenslotte (eventueel op een ander moment in de week of tijdens de volgende muziekles) De Moldau van Smetana in zijn geheel horen. Vertel vooraf wat zich tijdens de muziek afspeelt. Geef ook tijdens het luisteren aan wat in de muziek te horen is.
Tijdens het luisteren naar de muziek maken de leerlingen hun tekening, waaraan ze tijdens het oefenen van hun muziekstukjes aan begonnen zijn, verder af.

 

 

2 gedachten over “De weg van het water (De Moldau)

Voeg uw reactie toe

    1. Ja. klopt. Ik ben nu ook als educatief auteur aan het meeschrijven aan een nieuwe digitale muziekmethode die begin schooljaar 2018/2019 klaar zal zijn. Pluspunt van de methode is dat leerkrachten veel visuele en auditieve ondersteuning krijgen bij het voorbereiden en geven van de muzieklessen.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Een WordPress.com website.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: